W Polsce powstało kilka prototypów skuterów i motorowerów przeznaczonych nie tylko dla klientów indywidualnych, ale także dla przedsiębiorstwach państwowych. Przykładem jest badany w ITS prototyp skutera trzykołowego Osa Ł13 (dla Łączności), który nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej. Po unowocześnieniu i modyfikacjach, taki pojazd mógłby być dobrym uzupełnieniem rynku motoryzacyjnego w Polsce na początku lat 60. (12/25)
Osa Ł13 zbudowana została w 1961 r. przez Zakład Regeneracji i Produkcji Części Samochodowych Transportu Łączności w Ostrowie Wielkopolskim. W jej konstrukcji wykorzystano zespoły i części skutera Osa M50, produkowanego seryjnie od 1959 roku przez Warszawską Fabrykę Motocykli.
Do budowy pojazdu wykorzystano części bez przeróbek, względnie z niewielkimi zmianami, np. silnik i jego osłony czy widelec przedni. Pozostawiono całkowicie oryginalną instalację elektryczną, piasty tylnych kół, przewody wydechowe. Zupełnie nowe były pomieszczenie ładunkowe, kabina kierowcy, mechanizm różnicowy, półosie, zbiornik paliwa, część ramy podwozia, wahacze tylnych kół.
Badania
Podstawowe badania skutera wykonano w okresie od 14 października do 20 grudnia 1961 roku w Instytucie Transportu Samochodowego, gdzie Osa Ł13 dotarła 12 października 1961 roku. Zleceniodawcą był Centralny Zarząd Transportu Samochodowego Łączności i Przedsiębiorstwo Transportu Łączności nr 1. Sprawozdanie końcowe z przeprowadzonych badań powstało w 10 egzemplarzach, z czego poza ITS jeden trafił do Departamentu Komunikacji Drogowej Ministerstwa Komunikacji, a 5 kolejnych do Centralnego Zarządu Transportu Samochodowego Łączności.
Oficjalnie przedmiotem badań był trójkołowiec dostawczy Ł13 o numerze silnika S06A 3707, zbudowany w oparciu o zespoły i części skutera Osa w Zakładzie Regeneracji i produkcji Części Samochodowych Transportu Łączności w Ostrowiu Wielkopolskim.
Wady i zalety
Silnik Osy Ł13 był jeszcze niedotarty, a stan licznika wynosił zaledwie 108 km. Zarówno przed i podczas docierania w Ł13 stwierdzono szereg niedomagań, które usuwano na bieżąco. Z przeprowadzonych badań wynika, że przyjęty w trójkołowcu układ napędowy stanowił koncepcję niespotykaną wśród ówcześnie produkowanych trójkołowców dostawczych, miał on wiele wad, które w znacznym stopniu zmniejszały jego wartość użytkową. Prawdopodobnie, gdyby podjęto dalsze prace nad tym ciekawym pojazdem, wady te zostałyby usunięte.
więcej w Automobiliście 12/25